Lista aktualności Lista aktualności

Królowa polskich lasów

Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris) jest najpospolitszym i najliczniej występującym gatunkiem w Polsce. Występuje na terenie całego kraju a jej udział procentowy w naszych lasach wynosi ponad 60%. Z pewnością jest najważniejszym drzewem z punktu widzenia przyrodniczego i gospodarczego.

Wraz z nadejściem sezonu zimowego zaczyna się okres przeziębień i grypy. Każdy z nas zastanawia się jak poradzić sobie w tym niekorzystnym okresie i nie zachorować. Tu bardzo ważną rolę może spełniać sosna zwyczajna, dzięki swoim leczniczym właściwościom.

Sosna zwyczajna jest najbardziej rozpowszechnionym gatunkiem w Polsce. Występuje praktycznie w całym kraju, zaś na niżu możemy ją spotkać najczęściej. Jest gatunkiem światłożądnym, czyli najlepsze warunki do wzrostu i rozwoju znajduje na otwartych, nasłonecznionych przestrzeniach. Nie przeszkadza jej suche i gorące lato jak również ciężka i mroźna zima. Należy do gatunków o szybkim tempie wzrostu. Na przykład w wieku 5 lat może osiągnąć wysokość około 1 m. Dla porównania jej iglasty kuzyn świerk w tym samym wieku osiąga zaledwie 0,5 m.

Właściwości sosny zwyczajnej są bardzo zróżnicowane. Jest chętnie wykorzystywana w przemyśle meblarskim, celulozowym oraz budownictwie. Każdy z nas z pewnością ma w domu meble, podłogi lub elementy wykonane z litego drewna sosnowego. Na pewno każdy pisał na kartkach papieru wykonanych właśnie z drewna sosnowego. Oprócz modrzewia jest najbogatszym gatunkiem w żywicę, czyli naturalną substancję konserwującą drewno.

Najwyższe sosny rosną w Puszczach: Białowieskiej, Knyszyńskiej, Piskiej oraz w Lasach Taborskich. Ich wysokości wahają się w granicach od 38 do 42 metrów. Najgrubsza sosna rośnie obecnie w Nadleśnictwie Sulechów niedaleko Zielonej Góry w województwie Lubuskim i ma 630 cm obwodu.

Z żywicy sosnowej pozyskuje się olejki eteryczne, które są wykorzystywane m. in. do kąpieli i masażu. Działają także zapachowo, pobudzająco i odświeżająco jako dodatek do świeczek i kosmetyków. Jednak najważniejszym zadaniem olejków jest działanie lecznicze. W medycynie wykorzystuje się je do inhalacji przy zapaleniu zatok i chorobach górnych dróg oddechowych. Jednocześnie mają zastosowanie jako rozpuszczalnik służący do usuwania trudnych plam i zanieczyszczeń. Dawniej sosnowe olejki eteryczne były podstawą w domowych apteczkach. Podczas przeziębienia były podstawową substancją leczniczą. Wykorzystywano je nawet przy zapaleniu oskrzeli oraz usuwaniu pasożytów z dróg oddechowych i żołądka. Służyły również do bezpośredniego nacierania skóry. Hamowały w ten sposób reakcje bólowe oraz zmiany skórne. Obecnie oprócz równie szerokich zastosowań są nieodzownym elementem w gabinetach lekarskich medycyny naturalnej.

Należałoby podkreślić, że nie tylko olejki eteryczne mają tak szerokie zastosowanie. Pączki i pędy sosnowe były i są obecnie także wykorzystywane w medycynie.

Wykazują przede wszystkim działanie przeciwbakteryjne, przeciwskurczowe i wykrztuśne. Gęsty syrop sosnowy na bazie pączków i młodych pędów sosnowych jest stosowany w bólach i infekcjach gardła oraz uporczywym kaszlu. Biorąc pod uwagę jak szerokie zastosowanie ma „królowa" naszych lasów, spacer i aktywny wypoczynek z pewnością oprócz walorów przyrodniczych może stać się sposobem na zapobieganie i leczenie niektórych dolegliwości.

Sosna zwyczajna wydziela fitoncydy, czyli naturalne lotne związki, które działają grzybobójczo i bakteriobójczo. Głównym ich zadaniem jest oczyszczenie powietrza z tych chorobotwórczych organizmów.